JELED logo


Vier bijzondere planten


Bij Soekot horen twee mitswot (opdrachten uit de Tora): de soeka (Wajikra 23:42 en 43) en de loelav (Wajikra 23:40 en 41). Een loelav is een bundel met takken van drie soorten planten en een vrucht, de etrog. Het is een symbool van vreugde over de oogst van het afgelopen jaar en van vertrouwen op God in het nieuwe jaar. Tijdens sommige gebeden wordt met de loelav gezwaaid.


Shakin' the lulav


Een andere naam voor de loelav is arba'a miniem, de vier soorten. Hieronder zie je welke dat zijn:


Etrog

Een etrog is een citrusvrucht, familie van de citroen. Een etrog is niet bedoeld om op te eten, al mag je dat (na Soekot) wel doen. Als je een etrog opensnijdt, zie je veel pitjes en een dikke witte schil. Het sap smaakt een beetje naar grapefruit, sommige mensen maken er likeur of etrogjam van.


Je kunt de pitjes planten en zo je eigen etrogboompje kweken. Stekjes komen meestal wel op, maar de kans dat er vruchten aan komen is klein, omdat etrogbomen een mediterraan klimaat nodig hebben. In een heel warme zomer lukt het soms om in Nederland een (kleine) etrog te kweken. Lees meer


Een etrogboom ruikt erg lekker, niet alleen de vruchten maar zelfs de takken en de blaadjes. De joodse geleerden vergelijken de etrog met iemand die veel Tora leert (geur) en ook veel goede daden doet (smaak). 


Palmtak – loelav

In het midden van de loelav zie je een dichtgebonden blad van een dadelpalm. Zo'n blad heet in het Hebreeuws loelav. Dat is ook de naam van de hele bundel, omdat de loelav van de vier soorten de grootste en meest opvallende is.

Een dadelpalm krijgt lekkere vruchten, maar het hout heeft geen speciale geur. Onze geleerden vergelijken de palmtak met iemand die geen of weinig Tora leert, maar wel veel goede daden doet. 


Mirtetakjes – hadasiem

Aan de rechterkant zie je drie takjes met ronde blaadjes. Dat is mirte, een struik waarvan de bladeren heel lekker ruiken, maar die geen vruchten draagt.

Mirtetakjes worden vergeleken met iemand die veel Tora leert, maar weinig goede daden doet.

 

Wilgentakken – aravot

Aan de linkerkant zie je twee takjes met lange blaadjes, die komen van een beekwilg. Dat is een boom die geen vruchten draagt en ook niet lekker ruikt. Hij wordt vergeleken met een mens die geen Tora leert, en ook geen goede daden doet. 


De vier planten van de loelav leren ons dat we heel verschillend van karakter kunnen zijn, maar toch bij elkaar horen en een eenheid vormen.


Meer over Soekot

Wat is soekot?

Welkom in de soeka

zeven bijzondere gasten

knutsels en verhalen

spelletjes

liedjes